Analizy cz. II – PEST

0
58

W tym i kilku następnych artykułach postaram się przekazać garść informacji, co do wykorzystania analiz prowadzonych przez firmy (albo takich, co powinny być prowadzone) w celu rozpoznania zagrożeń znajdujących się w otoczeniu oraz w samej firmie.

Na początek pewna kwestia wręcz kluczowa. Prowadzenie tego typu rozpoznania opiera się o trzy zakresy wiedzy:

  • Wiedza z zakresu bezpieczeństwa
  • Wiedza z zakresu ekonomii
  • Wiedza z zakresu organizacji firmy

Teoretycznie wszystkie te zakresy są znane pracownikom ochrony posiadającym licencję pracownika ochrony fizycznej II stopnia. Dlatego z ekonomii nie będę wykładu prowadził.

Analizy przedsiębiorstwa generalnie można podzielić na trzy zakresy:

  • Makrootoczenie
  • Mikrootoczenie
  • Wnętrze firmy

W tej części zajmę się analiza makrootoczenia i tym, co można dzięki informacjom już zebranym wywnioskować.

Analiza makrootoczenia

Firmy nie działają odizolowane od swojego otoczenia. Sposób działania często jest wręcz zdeterminowany przez to otoczenie. O ile te bliższe – sektor, konkurencję łatwo jest zauważyć, o tyle czynniki z makrootoczenia już trudniej.

W analizie PEST czynniki w makrootoczeniu podzielone zostały na cztery grupy:

  • P – Polityczne, Prawne
  • E – Ekonomiczne
  • S – Społeczne
  • T – Technologiczne

Poniżej przedstawiam przykłady badanych czynników i ich potencjalny wpływ na bezpieczeństwo.

Czynniki P. Polityczne i prawne.

 Jest to zbiór czynników omawiajacych sytuację polityczną i prawną w kraju oraz w regionie.

Czynnik:

Normy, konwencje, prawo międzynarodowe.

Wyobraźmy sobie firmę, która stosuje toksyczne środki przemysłowe. Firma ta przyjmuje i wysyła transporty ADR, a do tego musi się stosować do przepisów ustaw o ochronie środowiska.

Jakie z tego wynikają dodatkowe zagrożenia?

Transporty ADR są z reguły przyjmowane na szybko, poza kolejnością. Nie trzeba mówić chyba specom od bezpieczeństwa, jaki to ma wpływ.

Kontrole z zakresu ochrony środowiska wykonują pracownicy wojewódzkich lub lokalnych struktur. Czyli wchodzą kolejni ludzie.

Reakcja firmy

W tym kawałku powinna zostać opisana reakcja firmy na te zagrożenia. Czy są specjalistyczne szkolenia, wyposażenie osób odpowiedzialnych za bezpieczeństwo, czy procedury przyjęcia ADR uwzględniają potrzeby bezpieczeństwa i wiele innych.

Ocena i wnioski

Tutaj warto wypisać, czy reakcja opisana wyżej jest wystarczająca. Czy może należy podjąć jeszcze jakieś czynności – usprawnić komunikację z dyżurnym zakładu, wprowadzić dodatkowe wyposażenie, zmodyfikować procedury itp.

W zakresie polityki i prawa ocenić należy jeszcze wiele innych zakresów. Przykładowo:

  • Bariery celne, handlowe, utrudnienia prawne  w tym prawo pracy, regulacje patentowe (ciekawy kawałek, związany z firmami, które mają własne działy badań i rozwoju).
  • Polityka władz lokalnych i samorządowych – różnego rodzaju akty prawne wydawane na poziomie samorządów, które mogą dodatkowo „otworzyć” zakład, lub go usztywnić. A co za tym idzie utrudnić pracę.
  • Wpływ organizacji społecznych związkowych tym związków zawodowych – bardzo ważny. Każdy protest otwiera zakład, ale jednocześnie go blokuje. Wprowadza ryzyko najazdu żądnych sensacji dziennikarzy.

Czynniki E. Ekonomiczne.

W tym zakresie oceniana jest sytuacja ekonomiczna. Z reguły kraju, regionu, w którym obiekt (firma) się znajduje. Ciekawym czynnikiem, który podam za przykład będzie zmiany strukturalne, sektory schyłkowe/wzrostowe.

Czynnik:

Zmiany strukturalne

Załóżmy, ze chronimy firmę, która funkcjonuje w sektorze wzrostowym. To jest takim, który ma duży potencjał i liczy się przewaga konkurencyjna.

Jakie z tego wynikają zagrożenia? Różne metody i rodzaje inwigilacji, od tych z użyciem techniki, po te związane z ludźmi. ‘

Reakcja firmy

W tej części warto przejrzeć zasady rekrutacji pracowników kluczowych i takich, którzy mają dostęp do kluczowych miejsc, ale są np. personelem pomocniczym. W tym przypadku wszystkie procedury bezpieczeństwa powinny zostać tak opracowane, że ogranicza się możliwość dostępu samodzielnego osób spoza „klucza”. A ludzie z „klucza” muszą przejść ostrą weryfikację. W przeciwnym razie wiele z pomysłów i rozwiązań firmy, którą chronimy, stanie się cudownym trafem „rozwiązaniami” konkurencji.

Ocena i wnioski

Jak we wszystkich czynnikach, tak i w tym warto się zastanowić czy wszystko jest adekwatne? Czy gdzieś nie przeginamy w jedną lub drugą stronę? Ponieważ procedury bezpieczeństwa usztywniają firmę, z kolei zbyt łagodne „zapraszają”.

Inne, przykładowe czynniki w tym zakresie:

  • Sprawność infrastruktury – ważny czynnik. Bo od tego jak rozwinięta jest łączność, jaki jest stan dróg itp., zależy szybkość reakcji grup interwencyjnych, czy choćby proste powiadomienie o zdarzeniu.
  • Bezrobocie – jeśli wysokie, to automatycznie warto się zabezpieczyć przed drobnymi kradzieżami. Choćby elementów ogrodzenia, które mogą spowodować bardzo poważne zagrożenia.
  • Integracja europejska – w tym strefa Schengen i otwarcie granic. Ruch osobowy praktycznie równym konkurentem, a jeśli tak, bez ograniczeń na terenie całej Zjednoczonej Europy.

Czynniki S. Społeczne

Ten zakres omawia wszystko, co jest związane ze społeczeństwem, w zakresie oczywiście nadal makroekonomicznym. Zajmę się czynnikiem bardzo ciekawym moim zdaniem.

Czynnik:

Poziom rozwoju społecznego, wzorce kulturowe.

Myślę, ze w tym zakresie nie trzeba nawet wyobrażać sobie firmy. W Polsce istnieje jeszcze w wielu miejscach ciekawe podejście. Jak się coś przyniesie z zakładu pracy, to nie jest to kradzież, a jedynie „skombinowanie”.

Reakcja firmy

Z reguły większość obiektów i firm posiada zabezpieczenie na tego typu okoliczności oraz stosowne procedury. Problem w tym jest taki, ze jest to bardzo często wiodące i jedyne zagrożenie wypisywane w analizie zagrożeń.

Ocena i wnioski

Należy ocenić, czy przypadkiem ten czynnik nie przysłania wszystkich innych. I zastanowić się czy są adekwatne.

Inne, przykładowe czynniki z tej grupy:

  • Wzorce karier – czyli wszystko to co określa, który z zawodów dostępnych w regionie jest ciekawszy. Bardzo ważny czynnik do monitorowania, bo w przypadku, gdy wzorzec kariery wskazuje na inny zawód, niż ten związany z naszym chronionym obiektem. Wtedy trzeba się obawiać, że do pracy w „naszym” nie trafią ludzie najwyższych lotów, a i kryteria przyjęcia zostaną obniżone.
  • Zmiany demograficzne – w tym migracja zawodowa. Zwiększenie ludności napływowej jest sporym zagrożeniem, bo tracimy podstawowy element pracy na „bezpieczeństwie osobowym”. Trudno jest, bowiem wykonać weryfikację prawdziwości CV i ogólnie kandydata.

Czynniki T. Technologiczne

W tym zbiorze znajdują się wszystkie czynniki, które związane są z rozwojem technologii. Ale nadal w ujęciu makro. Ciekawym czynnikiem jest Piractwo, naśladownictwo.

Czynnik:

Piractwo, naśladownictwo.

Załóżmy sobie, że chronimy firmę, która wytwarza „markowe” produkty.

Reakcja firmy:

Należy ocenić, czy firma zdaje sobie sprawę, kto jest głównym konkurentem i co za tym idzie, w jakim zakresie. To, bowiem dostarczy informacji „bezpiecznikom”, jakie zakresy należy chronić.

Ocena i wnioski.

Warto w tym zakresie ocenić na ile firma integruje działania ochrony prawnej, z ochroną fizyczną i techniczną. Rozpoznanie i analiza zagrożeń wykonana dla prawników w celu ochrony znaku towarowego czy praw patentowych, powinny być wskazaniem, co należy chronić. Jeśli procedury odpowiadają na te zagrożenie – to całkiem nieźle.

Inne, przykładowe czynniki z tego zakresu:

  • Komputeryzacja i systemy obiegu informacji – czyli wspaniała informacja, gdzie posterunki, jak obchody, gdzie zabezpieczenie techniczne. Tam gdzie są kluczowe i wrażliwe elementy infrastruktury.
  • Nowe rozwiązania organizacyjne i technologiczne – szczególnie ważne organizacyjne. Zmiana stylu zarządzania, choćby przekazanie większej autonomii w decyzjach.

  W następnej części zmierzę się analizami mikro – otoczenia.

Grzegorz Krzemiński